Start nowego biznesu to przede wszystkim praca nad produktem i klientami – ale błędy prawne popełnione na początku potrafią zablokować pozyskanie inwestora lub doprowadzić do konfliktu między założycielami. Oferuję pomoc prawną dla startupów w Łodzi: od wyboru formy prawnej i założenia spółki, przez umowy wspólników i inwestorów, po ochronę własności intelektualnej i bieżącą obsługę prawną.
Wybór formy prawnej startupu
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka z o.o. to najpopularniejsza forma dla startupów. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 5000 zł, a spółkę można założyć tradycyjnie u notariusza albo przez internet w systemie S24. Wspólnicy co do zasady nie odpowiadają za zobowiązania spółki, a struktura jest dobrze znana inwestorom.
Prosta spółka akcyjna (PSA)
Prosta spółka akcyjna została zaprojektowana z myślą o startupach. Minimalny kapitał akcyjny to zaledwie 1 zł, akcje mogą być obejmowane także za pracę lub usługi, a obrót akcjami jest prostszy niż w tradycyjnej spółce akcyjnej. To rozwiązanie warte rozważenia, gdy planujemy rundy inwestycyjne lub program opcji dla pracowników.
Jednoosobowa działalność gospodarcza
Na etapie testowania pomysłu część założycieli zaczyna od jednoosobowej działalności. Trzeba jednak pamiętać o pełnej odpowiedzialności całym majątkiem osobistym i o tym, że przed wejściem inwestora zwykle konieczne będzie przekształcenie lub założenie spółki.
Umowa wspólników (founders agreement)
Umowa między założycielami to jeden z najważniejszych dokumentów startupu. Określa podział udziałów, zaangażowanie poszczególnych osób, sposób podejmowania decyzji i zasady wyjścia ze spółki. Warto w niej uregulować m.in.:
- vesting – nabywanie udziałów w czasie, w zależności od zaangażowania,
- good leaver / bad leaver – zasady odkupu udziałów od wspólnika, który odchodzi,
- drag along i tag along – prawo przyciągnięcia i przyłączenia przy sprzedaży spółki,
- zakaz konkurencji i zasady poufności.
Pozyskanie inwestora
Doradzam przy rozmowach z aniołami biznesu i funduszami venture capital: analizuję term sheet, przygotowuję i negocjuję umowę inwestycyjną, zmiany umowy spółki oraz dokumenty korporacyjne związane z podwyższeniem kapitału. Pomagam też przygotować spółkę do due diligence, aby inwestor nie znalazł luk w dokumentacji.
Własność intelektualna
Kod, design, nazwa i logo to często najcenniejsze aktywa startupu. Przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności – dlatego umowy z programistami, grafikami i współpracownikami B2B muszą być prawidłowo skonstruowane, aby prawa trafiły do spółki. Doradzam także w zakresie ochrony znaku towarowego.
Bieżąca obsługa prawna startupu
- regulaminy serwisów i aplikacji, polityki prywatności i dokumentacja RODO,
- umowy z klientami, partnerami i dostawcami,
- umowy B2B, o pracę i o dzieło ze współpracownikami,
- uchwały i dokumenty korporacyjne, zmiany w KRS,
- windykacja należności i spory z kontrahentami.
Zobacz także: zakładanie spółki – adwokat Łódź, prawo gospodarcze oraz windykacja należności.
Program opcji dla pracowników (ESOP)
Startupy często motywują kluczowych pracowników i współpracowników udziałem w przyszłym sukcesie firmy. Program opcji menedżerskich (ESOP) może być zrealizowany w spółce z o.o. – choć jest to bardziej skomplikowane – albo w prostej spółce akcyjnej, gdzie przepisy dają większą elastyczność, w tym możliwość obejmowania akcji za wkłady w postaci świadczenia pracy lub usług. Pomagam zaprojektować regulamin programu, warunki nabywania uprawnień i zasady na wypadek odejścia uczestnika.
Ochrona znaku towarowego
Nazwa produktu i logo to elementy, które budują rozpoznawalność marki. Ich rejestracja jako znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP lub w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) daje wyłączne prawo do ich używania i ułatwia działania wobec naśladowców. Przed wyborem nazwy warto sprawdzić, czy nie narusza ona praw wcześniej zarejestrowanych znaków.
Regulaminy, RODO i umowy SaaS
Aplikacje i platformy internetowe muszą mieć regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną, politykę prywatności oraz dokumentację zgodną z RODO. Przy sprzedaży oprogramowania w modelu SaaS kluczowe są umowy licencyjne lub subskrypcyjne, poziomy dostępności usług (SLA), ograniczenie odpowiedzialności i zasady przetwarzania danych klientów, w tym umowy powierzenia przetwarzania danych.
Najczęstsze błędy prawne startupów
- brak umowy między założycielami lub ustalenia podziału udziałów „na słowo”,
- prawa autorskie do kodu i projektów pozostające przy programistach i freelancerach,
- niedopasowana forma prawna utrudniająca wejście inwestora,
- kopiowane z internetu regulaminy niezgodne z modelem biznesowym,
- brak rejestracji znaku towarowego przed rozpoczęciem promocji marki.
Jak wygląda współpraca z kancelarią?
- Kontakt i umówienie spotkania – telefonicznie pod numerem 504 807 016; konsultacja może odbyć się w kancelarii przy ul. Kilińskiego 166/48 w Łodzi lub online.
- Analiza sprawy i dokumentów – omawiamy sytuację, oceniam szanse i ryzyka oraz możliwe rozwiązania.
- Plan działania – proponuję strategię, przybliżony harmonogram i zasady wynagrodzenia, zanim podejmiemy dalsze kroki.
- Prowadzenie sprawy – przygotowuję pisma, prowadzę negocjacje i reprezentuję klienta przed sądem lub urzędem, informując na bieżąco o postępach.
Najczęstsze pytania startupów
Zależy to od planów rozwoju. Spółka z o.o. jest dobrze znana i sprawdzona, a PSA daje większą elastyczność przy rundach inwestycyjnych, obejmowaniu akcji za pracę i programach opcyjnych.
W spółce z o.o. minimalny kapitał zakładowy to 5000 zł, a w prostej spółce akcyjnej minimalny kapitał akcyjny to 1 zł.
Tak, warto ją zawrzeć. Umowa spółki reguluje podstawowe kwestie korporacyjne, a umowa wspólników pozwala ustalić m.in. vesting, zasady wyjścia wspólnika i podejmowania decyzji.
Przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności, z określeniem pól eksploatacji.
Tak. Spółkę z o.o. można założyć w systemie S24, korzystając z wzorca umowy spółki.
Vesting to mechanizm stopniowego nabywania udziałów lub akcji przez założyciela albo pracownika w czasie, uzależniony od dalszego zaangażowania w rozwój spółki.
Nie jest to obowiązkowe, ale rejestracja daje wyłączne prawo do używania znaku i znacznie ułatwia ochronę marki przed naśladowcami.
Tak. W prostej spółce akcyjnej akcje mogą być obejmowane w zamian za wkłady w postaci świadczenia pracy lub usług.
Konsultacja w kancelarii w Łodzi
Kancelaria Adwokacka adwokat Barbara Ziołkiewicz
ul. płk. Jana Kilińskiego 166/48, 90-322 Łódź
tel. 504 807 016
Konsultacje po wcześniejszym umówieniu, również online. Dane kontaktowe
